(Vestsi Akademii Navuk Belarusi)
SERIES OF HUMANITARIAN SCIENCES
Published by The Belaruskaya Navuka Publishing House, Minsk, Republic of Belarus
|
Proceedings of the Academy of Sciences of Belarus (Vestsi Akademii Navuk Belarusi) SERIES OF HUMANITARIAN SCIENCES Published by The Belaruskaya Navuka Publishing House, Minsk, Republic of Belarus |
2 чэрвеня 1997 г. споўнілася 60 год з дня нараджэння Альфрэда Сцяпанавіча Майхровіча, вядомага беларускага вучонага і арганізатара айчыннай філасофскай навукі, члена-карэспандэнта Акадэміі навук Беларусі, доктара філасофскіх навук, прафесара, загадчыка аддзела гісторыі філасофіі, в.а. дырэктара Істытута філасофіі і права АН Беларусь лаурэата Дзяржаунай прэмп БССР у галіне навукі (1984), лаурэата прэміі АН Беларусі (1993).
А.С.Майхровіч нарадзіўся ў 1937 г. у Мінску. У 1959 г. скончыў Беларускі дзяржаўны універсітэт, потым аспірантуру Акадэміі навук. 3 1969 г. працуе ў Інстытуце філасофіі і права старшым навуковым супрацоўнікам, з 1980 г. -- загадчыкам аддзела гісторыі філасофіі, з 1994 г. -- выконваючым абавязкі дырэктара.
А. С. Майхровіч шырока вядомы даследчык і арганізатар даследаванняў у галіне гісторыі філасофіі і грамадска-палітычнай думкі, гісторыі культуры, сацыяльнай філасофіі, адзін са стваральнікаў новых напрамкаў у гуманітарнай навуцы Беларусі -- гісторыі і тэорыі эстэтычнай і этычнай думкі, філасофіі гісторыі. Найбольш істотныя навуковыя вынікі атрыманы А.С.Майхровічам у даследаванні 1) праблемы пачатковага перыяду развіцця нацыянальнай філасофскай думкі і культуры, маральна-гуманістычнага зместу беларускага сярэднявечнага пісьменства (жыццё і творчы шлях Ефрасінні Полацкай, Кірылы Тураўскага і інш.); 2) грамадска-палітычнай і гістарычнай свядомасці беларусаў XIV -- XVI стст. (беларуска-літоўскія летапісы); 3) светапогляду і эстэтыкі прадстаўнікоў ліберальна-дэмакратычнага і рэвалюцыйна-дэмакратычнага вызваленчага руху другой паловы XIX -- пачатку XX ст. (прапаноўваецца новае вырашэнне духоўна-сутнаснай прыроды асноватворчых прынцыпаў і структуры беларускага дэмакратызму); 4) катэгарыяльна-паняційнага зместу светапогляду і эстэтыкі Янкі Купалы і Якуба Коласа; 5) працэсу станаўлення і заканамернасцей развіцця маральнай свядомасці і фарміравання этычнай думкі Беларусі ў дакастрычніцкую эпоху; 6) гісторыі матэрыялістычнай філасофіі ў Беларусі ў 20-я гады XX ст.; 7) метадалагічных праблем гісторыі філасофіі, грамадскай думкі і эстэтыкі Беларусі.
Вынікам інтэнсіўнай шматгадовай навуковай дзейнасці А.С.Майхровіча з'явіліся 6 індывідуальных манаграфій ("Пошук ісціннага быцця і чалавека: з гісторыі філасофіі і культуры Беларусі", "Янка Купала і Якуб Колас. Пытанні светапогляду", "Беларускія рэвалюцыйныя дэмакраты. Важнейшыя аспекты светапогляду", "Аб эстэтычным асваенні рэчаіснасці", "Эстэтычныя погляды Якуба Коласа", "Які ён, шлях Беларусі да дэмакратычнай дзяржавы?"), вялікая колькасць раздзелаў у калектыўных працах, артыкулаў у часопісах, энцыклапедыях і іншых выданнях. А.С.Майхровіч -- адзін са стваральнікаў энцыклапедычнага даведніка "Мысліцелі і асветнікі Беларусі. X -- XIX стст.", аўтар установачнага артыкула да яго "Ля вытокаў нацыянальнага Адраджэння".
3'яўляючыся старшым навуковым супрацоўнікам, а потым і загадчыкам аддзела гісторыі філасофіі, А.С.Майхровіч прымаў непасрэдны ўдзел і кіраваў дзейнасцю па стварэнню фундаментальных калектыўных прац -- "Нарысы гісторыі філасофскай і сацыялагічнай думкі Беларусі", "Ідэі гуманізму ў грамадска-палітычнай і філасофскай думцы Беларусі", "Ідэі матэрыялізму і дыялектыкі ў Беларусі", "Філасофская і грамадска-палітычная думка Беларусі і Літвы (заканамернасці развіцця, праблемы даследавання)", "Помнікі філасофскай думкі Беларусі XVII -- першай паловы XVIII ст.", "Развіццё марксісцка-ленінскай філасофіі ў БССР" і інш. Цыкл калектыўных работ па гісторыі філасофіі і грамадскай думкі Беларусі, якія былі створаны супрацоўнікамі аддзела, у 1984 г. адзначаны Дзяржаўнай прэміяй БССР. Сярод лаурэатаў -- 8 супрацоўнікаў Інстытута філасофіі і права АН Беларусі і ў іх ліку А.С.Майхровіч.
У аддзеле гісторыі філасофіі, якім кіруе А.С.Майхровіч, абаронена 5 доктарскіх і 12 кандыдацкіх дысертацый.
У 1994 г., у складаны для Інстытута філасофіі і права АН Беларусі, як і ў цэлым для АН Беларусі час, А.С.Майхровіч быў прызначаны выконваючым абавязкі дырэктара. Яго заслуга ў выпрацоўцы аптымальнай стратэгічнай лініі дзейнасці інстытута як эфектыўнай навукова-даследчай арганізацыі. Кампанентамі гэтай стратэгічнай лініі з'яўляюцца, па-першае, захаванне кадравага патэнцыялу і дзеяздольнай арганізацыйнай структуры інстытута; па-другое, прывядзенне навуковай тэматыкі і структуры інстытута ў адпаведнасць з новымі патрабаваннямі сённяшняга часу. Над кіраўніцтвам А.С.Майхровіча ў інстытуце распрацавана праграма фундаментальных даследаванняў на 1996 -- 2000 гг. "Грамадска-палітычнае, дзяржаўнае і нацыянальна-культурнае развіццё Беларусі", якая ўключае 23 тэмы і а6'ядноўвае намаганні вучоных у даследаванні сутнасці грамадскіх, дзяржаўна-палітычных і духоўных працэсаў, што адбываюцца ў апошнія гады ў Рэспубліцы Беларусь.
А.С.Майхровіч -- член Савета Беларускага рэспубліканскага Фонду фундаментальных даследаванняў, Праўлення Беларускай паліталагічнай асацыяцыі, экспертнага савета ВАКа Беларусі, двух спецыялізаваных саветаў па абароне доктарскіх дысертацый.
Пажадаем Альфрэду Сцяпанавічу Майхровічу здароўя і далейшай плённай працы на ніве беларускай філасофскай навукі.
 Academy |